Το παιχνίδι είναι η εργασία των παιδιών… (μέρος 4ο)

Η προσχολική περίοδος εκτείνεται από το 2ο έτος έως και το 6ο έτος της ζωής του παιδιού. Κατά την προσχολική περίοδο (χαρακτηρίζεται και σαν νηπιακή) το παιδί αναπτύσσει το αίσθημα της αυτονομίας. Εμφανίζει έντονη τάση για αυτονομία και πρωτοβουλία και διαφοροποιείται ο ρόλος του φύλου. Ξεκινούν οι σχέσεις με συνομηλίκους με ατομικές διαφορές στην κοινωνική συμπεριφορά.

Η ανάπτυξη σε αυτή την περίοδο είναι αποτέλεσμα της άσκησης και της προσωπικής εμπειρίας.


Ανάπτυξη παιχνιδιού – Προσχολική ηλικία

2-3 ετών

  • Το μιμητικό παιχνίδι γίνεται περισσότερο περίπλοκο και σύνθετο και το παιδί δίνει ζωή στα παιχνίδια του παίζοντας παιχνίδια ρόλων.
  • Μπορεί να παίζει για λίγο με άλλα παιδιά αλλά το παιχνίδι είναι περισσότερο παράλληλο και όχι συνεργατικό και δεν θέλει να μοιράζεται τα παιχνίδια του.
  • Σε ομαδικά παράλληλα παιχνίδια περιμένει τη σειρά του.
  • Χρησιμοποιεί αντικείμενα δίνοντας τους πολλά χαρακτηριστικά, χρησιμοποιεί παιχνίδια για να αναπαραστήσει ανθρώπους και ζώα.
  • Του αρέσουν διάφορες επιφάνειες για παιχνίδι επεξεργασίας σε ποικίλες υφές.
  • Κάνει τρίκυκλο, και γενικότερα εμπλέκεται σε πολύ κινητικό παιχνίδι κάνοντας ακαταστασίες.

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Κατασκευαστικά παιχνίδια όπως μεγάλοι κύβοι, τουβλάκια, αυτοκινητάκια, κούκλες και κουκλόσπιτα, απλά πάζλ 3 – 6 κομματιών, ενσφηνώσεις 6 – 7 κομματιών, πίνακας με πλαστικά καρφάκια, μουσικά όργανα, πλαστελίνη και πηλός, μαρκαδόροι, ξυλομπογιές και δακτυλομπογιές, τραπεζάκι αισθητηριακού παιχνιδιού, μπάλα, καθημερινά αντικείμενα πχ βούρτσες, ρούχα, ποτηράκια κλπ.

.

3-5 ετών

  • Μέσω του παιχνιδιού μαθαίνει έννοιες όπως τα χρώματα, αριθμούς, σχήματα αλλά και ακολουθίες (πχ εποχές).
  • Το μιμητικό παιχνίδι γίνεται πιο πολύπλοκο και τις περισσότερες φορές σχετίζεται με εμπειρίες από το σπίτι και γενικά συμπεριφορές και δραστηριότητες που έχει παρατηρήσει σε ενήλικες.
  • Πολλές φορές η πραγματικότητα με το παιχνίδι συγχέονται αλλά αυτό είναι κάτι φυσιολογικό.
  • Χρησιμοποιεί το περιβάλλον του δημιουργικά και τα αντικείμενα γίνονται παιχνίδια.
  • Αρχίζει να παίζει με άλλα παιδιά, να μοιράζεται παιχνίδια και να μιλά για το σκοπό του παιχνιδιού και σιγά – σιγά απολαμβάνει παιχνίδια σε γκρουπ 3 – 4 παιδιών.
  • Προτιμά συμπαίκτες του ίδιου φύλου, αν διαφωνεί δεν χειροδικεί και δείχνει συμπόνια στους συνομήλικούς τους όταν πονάνε κλπ.

Γενικά, είναι το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή του και μαθαίνει πολλά πράγματα μέσα από το ομαδικό αλλά και ατομικό παιχνίδι!

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Κατασκευαστικά παιχνίδια και πιο πολύπλοκα παζλ (8 – 10 κομματιών), ενσφηνώσεις 10 κομματιών, τρίκυκλο, μπάλα, σετ κουζινικά, γιατρού, ηλεκτρολόγου κλπ, απλές χειροτεχνίες που απαιτούν χρήση ψαλιδιού και κόλας, κουκλόσπιτα, κούνιες, υφασμάτινα τούνελ και γενικά παιχνίδια που απαιτούν αρκετή κίνηση.

.

5-6 ετών

  • Ίσως εμφανίζει τάσεις κυριαρχίας καθώς προσπαθεί να οργανώσει την παρέα του.
  • Διαλέγει τους φίλους του και παίζει πολύπλοκα παιχνίδια ρόλων και κατασκευαστικά.
  • Το παιχνίδι γίνεται αρκετά συνεργατικό και αρχίζει να εντάσσεται στο παιχνίδι του ακολουθία κανόνων.
  • Παίζει με απλά επιτραπέζια, ανταγωνιστικά αλλά και συνεργατικά παιχνίδια.
  • Στα παιχνίδια ρόλων δίνεται έμφαση στην πραγματικότητα.
  • Αρχίζει να αντιγράφει γράμματα και χρησιμοποιεί ψαλίδι.

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Θεματικά παιχνίδια (βασισμένα σε ήρωες, όπως φιγούρες, αυτοκινητάκια κλπ), Απλά επιτραπέζια όπως παιδικό ντόμινο, φιδάκι, γκρινιάρης κλπ. – περισσότερα παιχνίδια συνεργατικού χαρακτήρα και όχι τόσο ανταγωνιστικού, χειροτεχνίες και καλλιτεχνικά είδη (χρώματα, πηλός κλπ)

.

Στο επόμενο άρθρο θα δούμε την ανάπτυξη του παιχνιδιού κατά την σχολική ηλικία δηλαδή από το 6ο έως το 10ο έτος ζωής του παιδιού.

Πηγές:
Jane – Case Smith, Development of Childhood Occupations, Occupational Therapy for children, 6th edition, Mosby, 2010
Supporting children’s development, Putting Children First, National Childcare Accreditation Council (NCAC), Issue 29 March 2009
Nicky Phillips, Liz Beavan, Teaching play to children with autism, Practical Intervention Using Identiplay, Paul Chapman, 2007
The Development of Play 1 to 14 Years, Occupational Therapy Skills Builders, www.skillbuildersonline.com
.