Το παιχνίδι είναι η εργασία των παιδιών… μέρος 3ο.

Η ανάπτυξη του παιχνιδιού κατά την βρεφική περίοδο. Η βρεφική περίοδος ξεκινά από την στιγμή της γέννησης και διαρκεί έως την συμπλήρωση του 2ου έτους ζωής.

Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από μεγάλες ποσοτικές αλλά και ποιοτικές αλλαγές που αφορούν το παιδί αλλά και τις δεξιότητες που σιγά – σιγά κατακτά μέσα από την παρατήρηση και το παιχνίδι.

Σε αυτή την περίοδο γίνεται η μετάβαση από την πλήρη εξάρτηση στην μερική ανεξαρτησία και αυτονομία.

Ανάπτυξη παιχνιδιού – Βρεφική ηλικία

0-6 μήνες

  • Αισθητικοκινητικό και κοινωνικό παιχνίδι (κουνά τα άκρα του και κάνει ήχους προσπαθώντας να επικοινωνήσει τα συναισθήματά του,
  • Το παιδί περισσότερο παρατηρεί τα αντικείμενα – παιχνίδια αλλά πολλές φορές προσπαθεί να τα πιάσει

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Παιδικά mobile με ηχητικά και οπτικά ερεθίσματα, μαλακά παιχνίδια όπως λούτρινα ιδιαίτερα σε χρώματα με έντονη αντίθεση (μαύρο – άσπρο, κόκκινο – άσπρο) και κουδουνίστρες λαβής, καρπού και ποδιού! Στον 2ο μήνα, καλό είναι το παιδί να έχει ένα ασφαλές χώρο παιχνιδιού όπως ένα παιδικό πάρκο όπου θα μπορεί να παίξει πιο εύκολα και αναπτύξει τις δεξιότητές του.

6-12 μήνες

  • Το αισθητικοκινητικό παιχνίδι γίνεται περισσότερο λειτουργικό
  • Αρχίζει και χειρίζεται τα παιχνίδια με περισσότερο λειτουργικό τρόπο
  • Συναισθηματικό δέσιμο με γονείς και φροντιστές – κοινωνικό παιχνίδι μαζί τους
  • Βάζει και βγάζει παιχνίδια από κουτάκι
  • Βάζει παιχνίδια στο στόμα του
  • Παίζει πάρε-δώσε
  • Παίζει με καθρέπτη
Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Κυπελάκια ή βαρελάκια κλιμακούμενου μεγέθους, πυραμίδα με πλαστικά δακτυλίδια, μαλακούς μεγάλους κύβους, παιχνίδια με ήχους και φωτάκια, παιδικός καθρέπτης, κρίκοι οδοντοφυΐας.

12-18 μήνες

  • Απλό συμβολικό παιχνίδι προς τον εαυτό του (μίμηση ύπνου, φαγητού κλπ)
  • Μιμείται οπτικό μοντέλο (στάσεις σώματος κλπ)
  • Εξερευνάει τα παιχνίδια αλλά και τον χώρο
  • Παίζει συνήθως μόνο του και παρατηρεί τα υπόλοιπα παιδιά που παίζουν κοντά του
  • Συμβολικό παιχνίδι με αληθινά αντικείμενα
  • Μοιράζεται παιχνίδι με τους γονείς

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Κυπελάκια ή βαρελάκια κλιμακούμενου μεγέθους, πυραμίδα με πλαστικά δακτυλίδια, μαλακούς κύβους, απλά κατασκευαστικά παιχνίδια, ενσφηνώσεις των 3 – 4 κομματιών, μαρκαδόρους και ξυλοχρώματα.

18-24 μήνες

  • Εξερευνάει το περιβάλλον με μεγαλύτερη κατανόηση
  • Σταματά να βάζει παιχνίδια στο στόμα
  • Συμβολικό παιχνίδι με κούκλες και άλλα αντικείμενα
  • Απολαμβάνει έντονα κινητικά παιχνίδια
  • Αρχίζει να αντιλαμβάνεται την έννοια της σειράς στο παιχνίδι.
  • Του αρέσει να βάζει και να βγάζει αντικείμενα από κουτάκια
  • Το μιμητικό παιχνίδι συνεχίζεται αλλά είναι ανώριμο
  • Υποκρίνεται γονείς ή παιδιά στο παιχνίδι
  • Παίρνει μέρος σε ομάδα παιδιών αλλά δεν μοιράζεται παιχνίδια (παράλληλο παιχνίδι)
  • Αρχίζει και αντιλαμβάνεται την έννοια της σειράς

Παιχνίδια που ενδείκνυνται:
Απλά κατασκευαστικά παιχνίδια, τουβλάκια, κύβους, πλαστελίνη, μαρκαδόροι, ξυλοχρώματα και δακτυλομπογιές, κουκλόσπιτα, σετ μαγειρικής κα. Παζλ 3 – 6 κομματιών, κούκλες, καθημερινά αντικείμενα πχ βούρτσες, ρούχα, ποτηράκια κλπ.
Στο επόμενο άρθρο θα δούμε την ανάπτυξη του παιχνιδιού κατά την προσχολική ηλικία δηλαδή από το 2ο έως το 6ο έτος ζωής του παιδιού.

Πηγές:
Jane – Case Smith, Development of Childhood Occupations, Occupational Therapy for children, 6th edition, Mosby, 2010
Supporting children’s development, Putting Children First, National Childcare Accreditation Council (NCAC), Issue 29 March 2009
Nicky Phillips, Liz Beavan, Teaching play to children with autism, Practical Intervention Using Identiplay, Paul Chapman, 2007
The Development of Play 1 to 14 Years, Occupational Therapy Skills Builders, www.skillbuildersonline.com