Απώλεια ακοής. Ποιες είναι οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη ενός παιδιού…

Απώλεια ακοής. Είναι γνωστό ότι η ακοή είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη της ομιλίας, του λόγου, της επικοινωνίας και της μάθησης. Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής ή με δυσκολίες στην ακουστική επεξεργασία παρουσιάζουν συχνά καθυστέρηση λόγου, διαταραχές άρθρωσης, μαθησιακές δυσκολίες, δυσκολίες συμπεριφοράς και διάσπαση προσοχής. Τα παιδιά με σοβαρό έλλειμμα ακοής μπορεί να παρουσιάζουν προβλήματα φώνησης, αντήχησης και προσωδίας.

Ένα παιδί όσο νωρίτερα παρουσιάζει έλλειμμα ακοής, τόσο πιο σοβαρές είναι οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη του. Ομοίως, όσο νωρίτερα εντοπίζεται η δυσκολία στην ακοή και αρχίσει η θεραπευτική παρέμβαση στο παιδί, τόσο λιγότερο σοβαρές θα είναι οι συνέπειες. Οι επιπτώσεις του ελλείμματος ακοής λοιπόν, εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως είναι ο βαθμός ελλείμματος, η διαμόρφωσή του, η ηλικία εμφάνισης, η ηλικία έναρξης της αποκατάστασής του, το νοητικό επίπεδο, η στάση της οικογένειας κ.α. Υπάρχουν τρεις βασικοί τρόποι με τους οποίους η απώλεια ακοής επηρεάζει τα παιδιά:

  1. Προκαλεί καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας.
  2. Προκαλεί δυσκολίες στον μαθησιακό τομέα που οδηγούν σε μειωμένη ακαδημαϊκή επίδοση.
  3. Προκαλεί δυσκολίες στην επικοινωνία που συχνά οδηγούν σε κοινωνική απομόνωση και σε κακή αυτο-αντίληψη.

Οι επιπτώσεις του ελλείμματος ακοής λοιπόν, εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως είναι ο βαθμός ελλείμματος, η διαμόρφωσή του, η ηλικία που εμφανίστηκε, η ηλικία που άρχισε η αποκατάστασή του, το νοητικό επίπεδο, η συμπαράσταση της οικογένειας κ.α.

Πιο συγκεκριμένα οι επιπτώσεις του ελλείμματος ακοής ανά τομέα είναι οι εξής:

Λεξιλόγιο

  • Το λεξιλόγιο αναπτύσσεται με πιο αργός ρυθμό σε παιδιά που έχουν απώλεια ακοής.
  • Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής μαθαίνουν λέξεις με συγκεκριμένη σημασία όπως “γάτα, πηδάω, κόκκινο” πιο εύκολα από ότι λέξεις με αφηρημένη σημασία όπως “μετά, πριν, ζηλεύω”. Παρουσιάζουν επίσης δυσκολία με λειτουργικές λέξεις όπως είναι τα άρθρα.
  • Το χάσμα μεταξύ του λεξιλογίου των παιδιών με φυσιολογική ακοή και του λεξιλογίου των παιδιών με έλλειμμα ακοής διευρύνεται με την ηλικία. Συνήθως, τα παιδιά με έλλειμμα ακοής δεν μπορούν να καλύψουν τη διαφορά, χωρίς θεραπευτική παρέμβαση και εξαρτάται από τον βαθμό απώλειας ακοής.
  • Τα παιδιά με απώλεια ακοής αντιμετωπίζουν δυσκολία κατανόησης λέξεων με πολλαπλές σημασίες. Για παράδειγμα, η λέξη σίδερο μπορεί να σημαίνει τη μικρή συσκευή για σιδέρωμα αλλά και ένα είδος μετάλλου.

Δομή προτάσεων

  • Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής κατανοούν και παράγουν μικρότερες και απλούστερες προτάσεις σε σύγκριση με τα παιδιά με φυσιολογική ακοή.
  • Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής παρουσιάζουν συχνά δυσκολία στην αντίληψη και γραφή σύνθετων προτάσεων, όπως εκείνες που περιέχουν αναφορικές προτάσεις (π.χ.«Ο δάσκαλος που διδάσκει μαθηματικά, ήταν άρρωστος σήμερα.”) ή παθητική φωνή (“Η μπάλα πετάχτηκε από τη Μαίρη”).
  • Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής συχνά δυσκολεύονται να ακούσουν τις καταλήξεις όπως π.χ. το -ς, με αποτέλεσμα να υπάρχουν παρανοήσεις σε γένη (αρσενικό – ουδέτερο), σε πρόσωπα ρημάτων (π.χ. έφυγε – έφυγες), άρα υπάρχει και ασυμφωνία υποκειμένου – ρήματος, σε γενική κτητική (της Μαρίας – τη Μαρία).

Ομιλία

  • Τα παιδιά με έλλειμμα ακοής συχνά δυσκολεύονται να ακούσουν άηχα φωνήματα όπως σ, φ, τ και κ. Τα φωνήματα αυτά λοιπόν δεν περιλαμβάνονται στο φωνημικό τους ευρετήριο, δηλαδή δεν τα εκφέρουν με αποτέλεσμα η ομιλία τους να είναι δυσκατάληπτη.
  • Επίσης μπορεί να μην ακούνε τη φωνή τους όταν μιλούν. Πιθανόν η φωνή τους να έχει πολύ χαμηλή ή πολύ υψηλή ένταση.

Μαθησιακή εικόνα

  • Τα παιδιά με απώλεια ακοής παρουσιάζουν συνήθως δυσκολία στους μαθησιακούς τομείς, κυρίως την ανάγνωση και μαθηματικές έννοιες.
  • Το χάσμα στην ακαδημαϊκή επίδοση των παιδιών με φυσιολογική ακοή και των παιδιών με απώλεια ακοής συνήθως διευρύνεται καθώς μεγαλώνουν οι σχολικές τάξεις.
  • Η πρόοδος των παιδιών σχετίζεται άμεσα με την συμμετοχή των γονέων και την έγκαιρη και αποτελεσματική θεραπεία.

Κοινωνικές δεξιότητες

  • Τα παιδιά με σοβαρό έλλειμμα ακοής συχνά αναφέρουν ότι αισθάνονται απομονωμένα και ότι έχουν λίγους φίλους.
  • Αυτά τα κοινωνικά προβλήματα φαίνεται να είναι πιο συχνά σε παιδιά με ήπια ή μέτρια απώλεια ακοής.

Τι να κάνετε

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που διαγιγνώσκονται εγκαίρως με έλλειμμα ακοής και εντάσσονται εγκαίρως σε προγράμματα ειδικών θεραπειών, πιθανόν να αναπτύξουν το λόγο και την ομιλία τους σε ίδιο περίπου επίπεδο με τους συνομηλίκους τους. Εάν λοιπόν ανιχνευτεί στο παιδί σας έλλειμμα ακοής, οι δικές σας επιλογές(π.χ. επιλογή των ειδικών που θα απευθυνθείτε), θα επηρεάσουν άμεσα την γλωσσική και γνωστική ανάπτυξή του. Ένας εξειδικευμένος ΩΡΛ – ακοολόγος είναι ο πρώτος ειδικός στον οποίο θα ήταν καλό να απευθυνθείτε, ώστε να προσδιοριστεί ο βαθμός του ελλείμματος ακοής και στη συνέχεια εκείνος θα σας παραπέμψει, αν χρειαστεί σε άλλους ειδικούς. Καλό θα ήταν να λάβετε και δεύτερη ιατρική γνώμη, να λύσετε όλες τις απορίες σας, να δεχθείτε συμβουλές και να έχετε εμπιστοσύνη στο ένστικτό σας και τη δική σας κρίση για ό,τι τελικά αποφασίσετε για το παιδί σας…


Πηγές http://www.asha.org http://www.mhcs.health.nsw.gov