Μίμηση, μία σημαντική δεξιότητα

Childhood Baby Card Kid Child Retro Design Happy

Η μίμηση είναι μία από τις βασικότερες λειτουργίες μάθησης όταν πρόκειται για παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Ωστόσο, δυσκολεύει τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, καθώς απαιτείται να επιστήσουν την προσοχή τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στις πράξεις κάποιου ατόμου. Είναι πιθανόν το παιδί να είναι σε θέση να εκτελέσει πολλές από τις πράξεις που βλέπει, χωρίς όμως να κατανοεί την έννοια της μίμησης. Για παράδειγμα, ίσως μπορεί να χειροκροτήσει, αλλά όταν του ζητηθεί να μιμηθεί κάποιον άλλον που χειροκροτεί, να αδυνατεί να ανταποκριθεί. Το πιο δύσκολο είναι η κατανόηση της ίδιας της διαδικασίας της μίμησης καθώς και το ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο εκμάθησης. Ξεκινήστε με τους πιο απλούς τρόπους μίμησης και συνεχίστε σταδιακά με πιο περίπλοκους.

  • Η πρώτη μίμηση που μαθαίνουν τα παιδιά συνειδητά είναι η μίμηση απλών πράξεων με τη χρήση αντικειμένων. Η απλή μίμηση με αντικείμενα περιλαμβάνει την εκτέλεση πράξεων για τις οποίες προορίζεται το αντικείμενο και ιδιαίτερα με αντικείμενα που μπορούν να τραβήξουν την προσοχή του παιδιού, όπως για παράδειγμα μία κουδουνίστρα. Το παιδί δεν θα δυσκολευτεί να κουνήσει την κουδουνίστρα, αφού είναι φτιαγμένη γι’ αυτό, και επιπλέον, ο θόρυβος θα τραβήξει την προσοχή του. Επίσης, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πετύχει τη μίμηση ακόμη και τυχαία, καθώς αρκεί να κουνήσει έστω και ελάχιστα την κουδουνίστρα για να κάνει θόρυβο. Ένα άλλο παράδειγμα είναι το να κυλήσετε ένα αυτοκινητάκι. Παράλληλα, μπορείτε να κάνετε ήχους αυτοκινήτου για να τραβήξετε ακόμη περισσότερο την προσοχή του παιδιού. Όταν το παιδί σας μιμείται επιτυχώς, έστω κι αν μιμείται μέρος της πράξης σας, δείξτε ενθουσιασμό προκειμένου να καταλάβει ότι αυτό ακριβώς είναι που περιμένατε από εκείνο. Έτσι, θα αρχίσει να κατανοεί τη διαδικασία της μίμησης.
  • Ένα άλλο είδος μίμησης είναι η εκτέλεση πράξεων με χρήση αντικειμένων διαφορετική από τη συνηθισμένη, όπως το να κυλήσετε μία μπαγκέτα από τη μία άκρη του τραπεζιού στην άλλη αντί να τη χρησιμοποιήσετε για να χτυπήσετε ένα τύμπανο. Και σε αυτήν την περίπτωση, βοηθάει το να κάνετε ήχους ή ό,τι άλλο πιστεύετε ότι θα τραβήξει την προσοχή του παιδιού και θα το κάνει να διασκεδάσει. Εναλλακτικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μία χτένα για να ξύσετε το τραπέζι ή να χτυπήσετε κάποιο έπιπλο με ένα κουτάλι. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα που το παιδί θα βρει ενδιαφέροντα και θα τραβήξουν την προσοχή του.

Είναι πιο εύκολο να γίνεται η διαδικασία της μίμησης ταυτόχρονα αντί για διαδοχικά και να χρησιμοποιούνται ίδια αντικείμενα κατά τη μίμηση, οπότε επιλέξτε αντικείμενα καθημερινής χρήσης όπως κουτάλια ή πλαστικά τουβλάκια.

  • Από τα απλά είδη μίμησης, το πιο δύσκολο για το παιδί είναι να μιμηθεί πράξεις κατά τη διάρκεια των οποίων δεν μπορεί να έχει εικόνα του εαυτού του. Για παράδειγμα, είναι δύσκολο να σας μιμηθεί όταν κρατάτε κάτι πάνω απ’ το κεφάλι σας, καθώς δεν μπορεί να έχει εικόνα του εαυτού του την ώρα της μίμησης κι επομένως αδυνατεί να κρίνει αν μιμείται σωστά ή όχι.
  • Η διαδικασία της μίμησης με χρήση αντικειμένων μπορεί να έχει και πιο σύνθετη μορφή. Αν το παιδί σας κατανοεί μη λεκτικές οπτικές δραστηριότητες όπως να ταιριάζει χρώματα και να φτιάχνει κατασκευές με τουβλάκια, μπορείτε να παίξετε παιχνίδια μίμησης με χρωματιστά τουβλάκια. Για παράδειγμα, χτίστε έναν πύργο με τρία τουβλάκια διαφορετικού χρώματος. Ύστερα, δώστε στο παιδί τρία ίδια τουβλάκια και ζητήστε του να κατασκευάσει έναν πύργο ίδιο με τον δικό σας.
  • Η μίμηση των κινήσεων του σώματος έρχονται συνήθως μετά από την πετυχημένη μίμηση πράξεων με τη χρήση αντικειμένων. Η μίμηση κινήσεων είναι πιο δύσκολη, καθώς το παιδί πρέπει να θυμάται την κίνηση που κάνατε και μετά να τη μιμηθεί. Θα ήταν καλό να ξεκινήσετε με απλές κινήσεις που θα μπορεί εύκολα το παιδί να παρατηρήσει και που θα μπορεί να δει και τον εαυτό του όταν προσπαθεί να εκτελέσει την ίδια πράξη. Μία καλή ιδέα για να ξεκινήσετε είναι το χειροκρότημα μία πράξη που πολλά παιδιά κάνουν αυθόρμητα. Με το χειροκρότημα δημιουργείται θόρυβος και μπορείς να δεις και τον εαυτό σου και τον άλλον όταν κάνετε την πράξη ταυτόχρονα. Εναλλακτικά, μπορείτε να χτυπήσετε το τραπέζι, να κουνήσετε τα χέρια σας στον αέρα ή να προσποιηθείτε ότι πετάτε απλώνοντας τα χέρια σας. Συνήθως, είναι ευκολότερο να ξεκινήσετε με απλές κινήσεις πριν προχωρήσετε σε πιο περίπλοκες, όπως οι κινήσεις των δακτύλων. Οι πιο σύνθετες κινήσεις που είναι δύσκολο να παρατηρήσει κανείς, εντάσσονται αργότερα.
  • Μία πιο δύσκολη μορφή μίμησης κινήσεων του σώματος είναι η ταυτόχρονη μίμηση δύο πράξεων. Για παράδειγμα, μπορείτε να ζητήσετε από το παιδί να ακουμπήσει τον ώμο του και ταυτόχρονα να βγάλει τη γλώσσα του.
  • Η μίμηση μίας σειράς πράξεων είναι η πιο δύσκολη μορφή μίμησης. Η διαδοχική μίμηση θα πρέπει αρχικά να γίνεται με δύο απλές πράξεις όπως χειροκρότημα πριν το χτύπημα του τραπεζιού. Μετά μπορείτε να εντάξετε περισσότερες διαδοχικές πράξεις και πιο σύνθετες κινήσεις. Η ικανότητα να εκτελεί το παιδί συγκεκριμένες πράξεις στη σωστή ακολουθία μπορεί να ερμηνευτεί και ως ικανότητα να εκτελεί δραστηριότητες πολλαπλών βημάτων ή στο να μετράει σωστά.

Αναπτύσσοντας τις δεξιότητες μίμησης του παιδιού σας

Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της μίμησης για τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού, αναφέρονται παρακάτω κάποιοι τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει τις δεξιότητες μίμησης:

  • Να είστε πρόσωπο με πρόσωπο με το παιδί και να διατηρείτε βλεμματική επαφή. Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε ένα αντικείμενο που το παιδί βρίσκει ενδιαφέρον για να διατηρήσετε την προσοχή του και να μείνει το βλέμμα του επικεντρωμένο σε αυτό.
  • Αντί να προσπαθείτε μόνο να κάνετε το παιδί να μιμηθεί εσάς, αντιστρέψτε τους ρόλους και μιμηθείτε εσείς το παιδί. Για παράδειγμα, μιμηθείτε τους ήχους ή τις εκφράσεις του προσώπου του παιδιού σας, ή παρακολουθήστε το την ώρα που παίζει και μιμηθείτε τις πράξεις του.
  • Τραγουδήστε ξανά και ξανά τα ίδια τραγούδια στο παιδί μέχρι να αρχίσει να τραγουδάει κι εκείνο ή να μιμείται τις κινήσεις σας.
  • Κάντε ήχους ζώων και ενθαρρύνετε το παιδί να σας μιμηθεί.

 

Πηγές:

www.teacch.com

www.1to1therapy.ca